डॉ.बाबासाहेब आंबेडकरां नी बौद्ध धर्मच का स्वीकारला ? - वैभव मोरे

हिंदुधर्मात राहिल्याने आपल्याला गुलामापेक्षा श्रेष्ठ दर्जा कधीच प्राप्त होणार नाही असे डॉ.आंबेडकर यांना वाटत होते. त्यामुळे आंबेडकरांनी अनेक धर्मांचा अभ्यास करावयास सुरुवात केली परंतु ज्यावेळी आंबेडकरांनी अनेक धर्माचा अभ्यास केला


उदा.हिंदू ,मुस्लिम ,शीख, इसाई ,बुद्ध ,क्रिश्चन इत्यादी धर्माचा अभ्यास केल्यावर आंबेडकरांच्या असे लक्षात आले की बुद्ध धर्म व्यतिरिक्त बाकी सर्व धर्मांमध्ये आपल्याला समानतेची वागणूक मिळणे अशक्य आहे. कारण बुद्ध धर्म सोडून बाकी सर्व धर्मांमध्ये जाती-पोटजाती वर्णभेद उच्च-नीच भेदभाव आहे परंतु बुद्ध धर्म हा एक मात्र असा धर्म आहे की जो एक पंथी आहे. बुद्ध धर्मामध्ये उच्च-नीच जाती-पोटजाती असा कुठलाही भेदभाव नाही सर्व दृष्टीने श्रेष्ठ असलेला हा बुद्ध धर्म अहिंसेच प्रतीक आहे. तथागताने ज्या धर्माचा सुंदर उपदेश केला आहे. जो वैज्ञानिक धर्म आहे. त्याचे सत्यत्व येथेच डोळ्यासमोर पाहता येते. कोणीही ज्याचा अनुभव घ्यावा जो निर्वाणाकडे घेऊन जातो असा हा धम्म म्हणजे बुद्ध धम्म होय.
या पृथ्वीवर नैसर्गिक दोनच जाती निर्माण झाल्या त्या म्हणजे स्त्री आणि पुरुष परंतु हिंदू धर्मामध्ये आपल्याला जाती-पोटजाती असे अनेक प्रकार पहावयास मिळतात माणूस कितीही हुशार असला तरी त्याला वरचा हक्क प्राप्त होत नाही कारण त्याची जात समाजाला आडवी येते अधिक बारीक दृष्टीने पाहिल्यास हिंदू धर्मात शिरलेले विषमतेचे स्वरूप जितके कल्पनातीत दिसते तितकेच ते निंदास्पद आहे.

त्यामुळे बुद्धीसम्राट भारतरत्न डॉ.बाबासाहेब आंबेडकरांनी 14 ऑक्टोबर 1956 सली दीक्षाभूमी नागपूर येथे बुद्ध धम्माची दीक्षा घेऊन आपल्याला बुद्धमय केले.

 शोकांतिका (खंत)अशी आहे की.

बुद्ध धम्म हा एक पंथीय आहे आणि समानतेचं बंधूतेच प्रतीक आहे.आणि हाच धम्म आपल्याला निर्वाणाकडे घेऊन जाऊ शकतो आणि या बुद्ध धम्मात जाती-पोटजाती असला कोणताच भेदभाव नाही म्हणून आपल्याला या बुद्ध धम्माची दीक्षा बाबासाहेब आंबेडकर यांनी 14 ऑक्टोबर 1956 साली नागपूर येथे त्यांच्या लाखो अनुयायांसह घेऊन दिली.
परंतु आज आपल्या  बौद्ध धम्माची दशा बघितल्यास आपल्याला जाती-पोटजाती दिसतात त्या म्हणजे (लाडवण, आंधवन, सोमस) कनिष्ठ आणि वरिष्ठ हा असला भेदभाव निर्मान कसा झाला. असला भेदभाव आपल्या या बुद्ध धर्मामध्ये आला कोठून.आपल्या धर्माची शिकवण तर अशी आहे की सर्व मनुष्यप्राणी समान आहे.

आणि ज्या धर्माची शिकवण सर्व मनुष्यप्राणी समान आहे अशी आहे. आणि जो धर्म केवळ प्रज्ञा! शील!करुणा! या तीन तत्वावर चालतो. अशा या धम्मामध्ये जाती-पोटजाती आल्या कोठून असा हा भयानक प्रश्न आज निर्माण झाला आहे.
 मला तर असं वाटतंय की मनुवादी लोकांची कूटनीती आहे.ही मनुवाद्यांनी विचारपूर्वक धर्माचे तुकडे करण्यासाठी रचलेला हा एक षड्यंत्र आहे.
त्यामुळे माझी सर्वधर्म बांधवांना एकच विनंती आहे की त्यांनी सावधान राहायला हवं जाती-पोटजाती मध्ये अडकून बसण्यापेक्षा सर्वधर्मसमभावाची बंधुतेची भावना मनामध्ये जागृत करून धम्माचा नियमाचे पालन करायला हवे. अष्टांगनीती नीती मार्गाने जायला हवं सत्य अहिंसा पूर्ण वागायला हवं आणि धर्मावर निष्ठा ठेवायला हवी.

                  बुद्धम सरणं गच्छामि
                  धम्मम सरणं गच्छामि
                  संघम सरणं गच्छामि